مسئولیت هیأت‌مدیره در قبال دارایی‌های فکری شرکت‌: با تأکید بر الزامات حاکمیت شرکتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

حقوق/دانشکده علوم انسانی/دانشگاه زنجان/ایران/زنجان

10.22091/diplic.2026.17266.1059

چکیده

دارایی‌های فکری از مهم‌ترین دارایی‌های نامشهود شرکت‌ها به شمار می‌روند و حفاظت و مدیریت صحیح آنها از وظایف مهم ارکان حاکمیت شرکتی به‌شمار می‌رود. هیأت‌مدیره به‌عنوان رکن اصلی نظارت و تصمیم‌گیری شرکت، در قبال شناسایی، حفاظت و نظارت بر ریسک‌های مرتبط با دارایی‌های فکری دارای مسئولیت است. پژوهش حاضر به روش توصیفی ـ تحلیلی و با هدف تبیین مبانی و وظایف قانونی هیأت‌مدیره در قبال دارایی‌های فکری و با تأکید بر الزامات حاکمیت شرکتی انجام شده و ضمن بررسی حقوق ایران، مبانی و رویه حقوقی ایالت دلاور ایالات متحده آمریکا را به دلیل توسعه‌یافتگی رویه قضایی و تأثیر قابل توجه بر حقوق شرکت‌ها در سراسر ایالات متحده مورد مطالعه قرار داده است. یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌دهد که اگرچه در حقوق ایران تکلیف مستقلی با عنوان «نظارت بر دارایی‌های فکری» برای هیأت‌مدیره به‌صراحت پیش‌بینی نشده است، اما از مجموع مقررات مربوطه می‌توان تکلیف هیأت‌مدیره به نظارت و اتخاذ تدابیر متعارف برای مدیریت دارایی‌های فکری شرکت را استنباط کرد. در حقوق آمریکا، این تکلیف با اتکا به وظایف امانی مدیران، به‌ویژه وظیفه مراقبت و وظیفه نظارت، توسعه بیشتری یافته است. بنابراین، تقویت سازوکارهای شناسایی، ارزیابی ریسک، حفاظت و گزارش‌دهی دارایی‌های فکری می‌تواند به ارتقای حاکمیت شرکتی و کاهش مسئولیت مدیران منجر شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات