تأملی بر رهیافت‌های نظری بر حمایت از حقوق محیط‌زیست در نظام مالکیت فکری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار حقوق عمومی، دانشکده حقوق دانشگاه قم، قم.

2 دانشجوی دوره دکترای حقوق بین الملل عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، و مدرس دانشگاه

10.22091/diplic.2026.14529.1034

چکیده

حفاظت از محیط زیست، از مسائلی است که توجه زیادی را در سطح بین المللی به خود جلب نموده است. به جهت گستردگی حوزه محیط زیست، به یقین حفظ آن هم مستلزم بکار‌گیری ابزار های گوناگون است. یکی از این ابزار‌ها بر پایه «حقوق مالکیت فکری» است. چرا که به کمک آن می توان به حمایت از راهکار‌های ابداعی حفظ محیط زیست پرداخت. در تحلیل این ارتباط، دو نظریه عمده مطرح است که یکی بر بی‌طرفی نظام مالکیت فکری نسبت به حفاظت از محیط زیست دلالت دارد و دیگری بر‌عکس، معتقد به اثر‌پذیری حوزه محیط زیست از حقوق مالکیت فکری است. در نوشتار حاضر، می‌کوشیم تا به شیوه تحلیلی توصیفی، ارتباط میان حقوق مالکیت فکری و حفظ محیط زیست را مورد تحلیل قرار دهیم. سئوال اساسی این است که از لحاظ نظری کدام رهیافت در مناسبات میان حقوق محیط زیست و مالکیت فکری قابل پذیرش است. فرض اساسی این مقاله در پاسخ پرسش اصلی این است که ارتباط هم افزا و مثبتی میان حوزه حفاظت از محیط زیست و حقوق مالکیت فکری است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات