واکاوی عناوین اخلاقی به مثابه مبانی حقوق اخلاقی اثر فکری در نظام کامن‌لا و قانون کپی‌رایت افغانستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار حقوق مالکیت فکری دانشکده حقوق دانشگاه قم.

2 دکتری حقوق خصوصی جامعه المصطفی العالمیه.

10.22091/diplic.2026.14240.1029

چکیده

این پژوهش به ارزیابی و تحلیل عناوین اخلاقی (توهین، رقابت غیرمنصفانه و حق خلوت) در توجیه حقوق اخلاقی پدیدآورنده در نظام کامن‌لا می‌پردازد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که هر چند این عناوین تا حدودی نقص موجود در مبنای منفعت و کار را در توجیه حقوق اخلاقی اثر فکری در نظام کامن‌لا برطرف می‌کنند اما با کاستی‌های جدی مواجهند. مهم‌ترین این کاستی‌ها عبارتند از: عدم جامعیت در پوشش کامل مصادیق حقوق اخلاقی، ابهام در تطبیق، مغایرت با اهداف و ویژگی‌های حقوق اخلاقی اثر فکری و ناتوانی در پوشش جنبه‌های اثباتی این حقوق. در نتیجه، عناوین اخلاقی برای پوشش کامل حقوق اخلاقی پدید آورنده اثر فکری در نظام کامن‌لا با کاستی‌ها و محدودیت‌های جدی مواجه هستند و در نهایت حمایت حد اقلی از حقوق اخلاقی در چار چوب این عناوین میسر است و از این رو ، عناوین فوق مبنای مشروعیت حقوق اخلاقی اثر در نظام مالکیت فکری افغانستان واقع نشده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات