2
دانشجوی کارشناسی ارشد فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه قم.
10.22091/diplic.2026.12052.1023
چکیده
این پژوهش با موضوع چیستی، چرایی و چگونگی حقّ مالکیت فکری از منظر فقه و حقوق به بررسی معنا و مفهوم و پیشینیۀ مبحث مالکیت فکری پرداخته و اقوال موجود در این مسئله را بررسی کرده است. در ابتدای این مقاله مفهومهای موجود در مسئله بهصورت جداگانه مورد بحث قرار گرفته و بعد از آن، بهشکل مختصر تاریخچۀ این مسئله بازگو میشود. در انتهای نیز اقوال موجود در بحث و بررسی شد. از جمله کسانی که با مشروعیت این حقّ مخالف است و قائل بر عمومی بودن آثار پدید آمده میباشد، میتوان به مرحوم امام خمینی(ره) اشاره کرد. عمده دلیل مخالفین مشروعیت این حقّ قاعده سلطنت یا عدم امضای شارع یا شخصی نبودن منافع اثر برای خالق آن بود. در مقابل طرفداران نفوذ این حقّ که عمدتاً معاصر هستند، نیز دلیلهایی نظیر قاعده سلطنت، حقّ عقلایی بودن، نظریه کار و... را آوردند. در این تحقیق با رجوع به کتب فقهی و حقوقی مرتبط، به بررسی اقوال و دلایل هر دو نظر پرداخته شده و این مطلب نتیجه شد که حقّ مالکیت فکری نافذ است و ادّلهای که برای عدم مشروعیت آن آورده شده است، صحیح نیست. نتایج این مسئله میتواند در تقویت قانونگذاری یا نوع نگاه صاحبان امر مسئلۀ قابل استفاده باشد.
حیدری خراسانی, محمدجواد, & خادم, مرتضی. (1405). چیستی، چرایی و چگونگی حق مالکیت فکری از منظر فقه اسلامی و حقوق ایران. آموزههای حقوق مالکیت فکری کشورهای اسلامی, 2(1), 18-35. doi: 10.22091/diplic.2026.12052.1023
MLA
محمدجواد حیدری خراسانی; مرتضی خادم. "چیستی، چرایی و چگونگی حق مالکیت فکری از منظر فقه اسلامی و حقوق ایران". آموزههای حقوق مالکیت فکری کشورهای اسلامی, 2, 1, 1405, 18-35. doi: 10.22091/diplic.2026.12052.1023
HARVARD
حیدری خراسانی, محمدجواد, خادم, مرتضی. (1405). 'چیستی، چرایی و چگونگی حق مالکیت فکری از منظر فقه اسلامی و حقوق ایران', آموزههای حقوق مالکیت فکری کشورهای اسلامی, 2(1), pp. 18-35. doi: 10.22091/diplic.2026.12052.1023
VANCOUVER
حیدری خراسانی, محمدجواد, خادم, مرتضی. چیستی، چرایی و چگونگی حق مالکیت فکری از منظر فقه اسلامی و حقوق ایران. آموزههای حقوق مالکیت فکری کشورهای اسلامی, 1405; 2(1): 18-35. doi: 10.22091/diplic.2026.12052.1023
)