ظرفیت حکمرانی حقوق بشر فضای دیجیتال در پاسخ به جرایم ارتکابی در سکوهای دیجیتالی با مطالعه چارچوب حمایت نظام حقوقی مالزی از پدیدآورندگان آثار دیجیتالی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اراک، اراک، ایران

10.22091/diplic.2026.15789.1046

چکیده

فضای دیجیتال، با تمام مزایایی که در تسهیل ارتباطات به ارمغان آورده است، بستری برای بروز چالش‌های نوین حقوق بشری نیز گردیده است. مسائلی چون نقض حریم خصوصی، محدودیت‌های اعمال‌شده بر آزادی بیان، و تبعیض‌های ناشی از الگوریتم‌ها، ضرورت انطباق سریع و مؤثر قوانین با واقعیت‌های پیچیده فضای دیجیتالی را گوشزد می‌کنند. رویکردهای صرفاً امنیتی، گاه به جای پاسداری از حقوق، به محدودیت آزادی‌های اساسی منجر می‌شوند. در این میان، تدوین سازوکارهای هوشمند و متعادل برای صیانت از حقوق شهروندی در فضای مجازی، امری حیاتی است. این سازوکارها باید قادر باشند ضمن مقابله مؤثر با جرایم دیجیتالی، فضایی امن، آزاد و پویا را برای کاربران تضمین نمایند. اتخاذ رویکردی جامع که بر جنبه‌های پیشگیرانه و حفاظتی تأکید دارد، اساس پیشگیری از تبدیل فناوری به ابزاری برای تضییع حقوق اساسی است. دستیابی به توازنی پایدار میان امنیت عمومی و کرامت انسانی، سنگ بنای سیاست‌گذاری‌های آتی در این حوزه خواهد بود. ظهور فناوری‌های نوین اطلاعاتی و گسترش سکوهای دیجیتال، چالش‌های حقوقی تازه‌ای را در حوزه مالکیت فکری، به‌ویژه در کشورهایی چون مالزی، پدید آورده است. رواج گسترده نقض حقوق مؤلف و سوءاستفاده از علائم تجاری در فضای دیجیتالی، نیاز مبرم به بازنگری و اصلاح قوانین موجود را آشکار می‌سازد. هدف نهایی، صیانت مؤثر از حقوق پدیدآورندگان آثار و حقوق مالکیت فکری در فضای دیجیتالی، ضمن حفظ تعادل با دسترسی عمومی به دانش و اطلاعات است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات