بررسی تطبیقی الزامات حاکم بر وکالت در هوش مصنوعی در حقوق ایران و امریکا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی پردیس ارس دانشگاه تهران

2 دانشگاه تهران

3 دانشیار دانشگاه تهران

10.22091/diplic.2025.14287.1030

چکیده

پیشرفت‌های شتابان هوش مصنوعی، نهادهای سنتی حقوقی از جمله وکالت را با پرسش‌های نوپدید مواجه ساخته است. وکالت، نهادی مبتنی بر شخصیت انسانی، اعتماد و صلاحیت حرفه‌ای است که ورود فناوری‌های غیرانسانی به آن، به‌ویژه در نظام حقوقی ایران، با چالش‌های بنیادین مواجه می‌شود. در مقابل، نظام حقوقی ایالات متحده با رویکردی عمل‌گرایانه و مبتنی بر رویه‌های قضایی، استفاده از هوش مصنوعی را هرچند نه به‌عنوان وکیل مستقل بلکه در جایگاه ابزار کمکی در فرایندهای حقوقی به رسمیت شناخته است. این پژوهش با رویکردی تطبیقی، به بررسی مبانی نظری، کارکردی و الزامات حقوقی وکالت در پرتو هوش مصنوعی در دو نظام حقوقی ایران و آمریکا می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که چالش اصلی در ایران، فقدان شخصیت حقوقی، اراده مستقل و اهلیت برای هوش مصنوعی است؛ حال آنکه در آمریکا، دغدغه اصلی تعیین مسئولیت، حفظ محرمانگی، رعایت استانداردهای حرفه‌ای و جلوگیری از سوگیری الگوریتمی است. افزون بر این، مقاله حاضر با تحلیل ابعاد اخلاقی، فقهی و مقرراتی مرتبط، می‌کوشد چشم‌اندازی جامع از آینده وکالت در عصر فناوری‌های هوشمند ارائه دهد. در نتیجه، مطالعه حاضر ضمن تبیین وجوه اشتراک و افتراق دو نظام، زمینه‌ای برای ارائه راهکارهای حقوقی متناسب با تحولات آینده فراهم می‌سازد.

کلیدواژه‌ها

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار